'k had dit bericht 1,5 maand geleden geschreven ;)
eindelijk wordt het opgestuurd!!!
Vandaag, m’n tweede vrije dag tijdens deze vakantie en ik mag meelopen met Jorn en Hillebrand Dijkstra, jep, Nederlandse naam, Nederlands/Noors echtpaar. Ze hebben een zoon bij ons op school. Hillebrand doet voornamelijk aan taalstudie/vertaalwerk (Saafi-Saafi) en zij helpt in het Onderwijs, het klinkt simpeler dan het is. Tijdens wat activiteiten op school had ik al de mogelijkheid gekregen om met hen te spreken en ik had al aardig veel respect voor ze gekregen, maar na vandaag is dat respect nog eens ver tienvoudigd, ik voel me nu officieel een nietsnut! Grote griebels!!!!!
oh fftjes tussendoor, ergens in het stukje over scholen, kan het zijn dat ik een beetje te diep duik in de theory, als het saai begint te worden, sla het gewoon over, 'k moest het nu eenmaal gewoon fftjes van me afschrijven...
Ik was deze dag al twee maanden geleden van plan, maar het kwam er maar niet van. Vanochtend lukte het eindelijk. Ik werd opgehaald door Jonathan van de Broek (Nederlandse naam, maar Engelsman) een medevertaler van Hillebrand. Ook een vader van één van de andere leerlingen hier. Gelijk in de heenreis naar de Dijkstra’s had ik al mijn eerste Saafi-Saafi les. Ik ben erachter gekomen dat de Nederlandse begroetings ritueel van het Nederlandse taal bijzonder simpel is vergeleken met die van Saafi-Saafi.
In Saafi beginnen ze eerst met Goede morgen (mo b’abi), goede middag (mo nini) of goede avond (mo ???) (het simpele goede dag bestaat niet :s), de ander reageert dan met de gebruikelijke reactie-goede-morgen)
Dan zegt de ander Foetoemna (wat zoiets betekend als ‘hoe gaat ie?), de ander reageert met Mïnga (wat ‘goed’ betekend, denk ik).
Dan zegt de ander nog iets …, de ander reageert met Bedenga…
En zo gaat het gesprek met nog iets van 6 zinnen door!!!!
Aan het eind van de begroeting weet je de hele gemoedstoestand van de ander ;)
Nooit geweten dat er iets anders dan ‘Hoi, hoe gaat ie?’, ‘Goed’ bestond.
Het vertaalwerk
Jonathan en Hillebrand werken samen aan de vertaling. Hoewel ze beide onwijs goed zijn in de Saafi-Saafi taal hebben ze beide helpers uit de omgeving die hen ondersteunen.
‘s Ochtends mocht ik getuige zijn van de integratie vergadering. 5 mannen en ik in een huiskamer, twee met een laptop, en samen discuseren één woord. Soms was er een discussie van 20 minuten over één woord! De vergadering ging in het Frans en Saafi-Saafi (en af en toe Engels voor mij). Hillebrand en Jonathan hadden beide een computer op schoot.
Het Saafi-Saafi is volgens de mannen een goed ontwikkelde taal. Ze hebben ooit een jaar geleden, geloof ik, aan een talen test meegedaan, waarbij ze in twee weken alle woorden van die taal hebben gebrainstormd. Ze hadden zoveel woorden dat ze bij de ‘hoog ontwikkelde’ talen hoorde. Het probleem is dat er vijf dialecten zijn en het schrifttaal is nieuw. Ze hebben nog niet een algemene stam taal.
Dus Hillebrand en Jonathan proberen beide onafhankelijk een vertaling van dezelfde tekst te maken met hun helpers. Eerst bespreken ze de inhoud van de tekst, de culturele aspecten die met die tekst te maken hebben. Dan maken de eerste versie van de vertaling. Uitwisselen van de eerste vertalingen en bekritiseren. En dan komen we bij elkaar met de helpers om de laatste woorden te bepalen (Dat was de integratie vertaling waar ik bij zat). Het probleem hierbij is dat sommige woorden in het engels/frans/nederlands verschillende dingen kan betekenen, dus zoals het woord ‘lekker’, kan zijn voor Het eten was lekker of Ik heb vandaag lekker niks gedaan. Een ander voorbeeld tellen, geld tellen gaat totaal anders dan dieren tellen of mensen tellen. Ze hebben niet alleen één, twee, drie, vier… Maar ook een aparte één, twee, drie voor geld etc… Maar de kleuren bijvoorbeeld zijn er maar drie van; wit, zwart en rood. Wil je een licht groene watermeleon hebben, dan zeg je dat je een witte watermeloen wil. Hetzelfde geld voor de grammatica. Engels en Frans komen aardig overeen, maar Saafi-Saafi heeft een totaal andere grammaticale opbouw!
En dan de uitvoering van de vergadering, Hillebrand is Nederlands, maar de vergadering was in het Frans of Saafi-Saafi en voor mij af en toe in het Engels. En het switchen van taal ging zooo éénvoudig!! oh ja, en dan was er nog af en toe een opmerking tussendoor; 'maar in het Noors doet me het zo...' (ik heb regelmatig met een open mond hen aangestaard!)
Ze kunnen zelfs in alle vier de talen denken/vloeiend spreken. Als men mij een diepgaande vraag stelt, dan kom ik op het Nederlandse antwoord en vertaal ik dat in het Engels (dat duurt een paar seconden), maar zij… phoe, alles ging soepeltjes in elke taal die er werd gesproken. Meestal als er Frans werd gesproken kon ik wel wat woordjes meepikken, vaak zijn het Engelse woorden verfranst. Maar respect voor die mensen! (goed, daarvoor zijn het ook vertalers, ze zijn goed in taal…, ‘k had het kunnen weten!…)
Saafi-Saafi schoolproject
Na het middag eten ging ik met Jorn naar haar schoolproject.
Om dit goed te kunnen begrijpen zal ik eerst wat over de talen vertellen van Senegal. Zoals meeste mensen wel weten heeft Afrika veel stammen talen, elk land heeft er wel een paar… Dus de taal die men in die regio spreekt. Daarnaast spreekt men zeker in de grote steden de taal waarvan ze een kolonie waren. Dus Senegal hoorde vroeger bij Frankrijk, dus men spreekt hier meestal Frans. De grootste stammentaal is hier Wolof, dus de taal die elke toerist krijgt aangeleerd. BCS is in de Saafi-Saafi regio, weer een andere stammentaal.
De kinderen hier in Senegal leren van hun eigen ouders natuurlijk hun stammentaal. Maar zodra ze naar school gaan, gaat alles 100% in het Frans. Geen vertaler, geen vriend die helpt bij de eerste stapjes. Koude douche Frans. Nou ja, waarschijnlijk zal die koude douche wel meevallen, hun leeftijdsgenoten hebben hetzelfde probleem. Maar goed.
‘k heb wel eens gehoord dat het goed is voor het taalgevoel van kinderen om van jongs af aan een tweede taal te leren. (tweede moedertaal) En dit zou een leuke doel kunnen zijn in Nederland om leerlingen eerder in het Engels te onderdompelen, maar hier in Senegal doen ze het tegenover gestelde. We zouden goed van elkaar kunnen leren ;)
Maar goed, Jorn is dus bezig met haar school om de leerlingen eerst een jaar Saafi-Saafi aan te bieden voordat ze naar school gaan. Dus eerst bekend raken met het schoolsysteem in hun eigen vertrouwde taal en een beetje frans aanbieden en het is al gebleken dat die leerlingen het super goed doen in de Franse school. Ze proberen nu een project op te zetten voor deze regio, en te onderzoeken of het misschien iets landelijks kan worden. Natuurlijk ben ik niet een ervaren zendeling, dus ‘k heb geen idee hoe het gaat… Jorn vertelde zelf dat er veel dingen zijn geprobeerd op het gebied van onderwijs, maar zonder succes… Maar zij heeft vertrouwen in dit project, het ziet er goed uit en de verhalen zijn veelbelovend, dus dat is gaaf!
Eenmaal aangekomen bij de school heb ik in de materiaal mogen kijken en mogen kijken achter de schermen. Natuurlijk hebben ze niet zulke computer materiaal als in Nederland, dus ze rekruteren zelf tekenaars (leiden ze op met behulp van Engelse voorbeeld schoolboekjes) en alles wordt met de hand gemaakt. Ze leiden hun eigen docenten op, want als men eenmaal de docenten opleiding heeft gedaan, wil men gelijk beginnen met geld verdienen en niet nog eens (ernaast) studeren voor een baan wat nog minder zal verdienen.
Nou ja, genoeg verteld....
oh ja en deze foto is van de directeur van de school en één van de vaste tekenaars :)
Meer foto's komen hopelijk morgen avond op m'n picasa foto site...
'k heb nu een vergadering...
het bericht over m'n vakantie en over de eerste schoolweken komt nog :s
sorry.... het is allemaal een beetje drukker dan eerst, verhaal komt later...
Groetjes!
